Appelbanaan
Rode banaan
Bak- en groentebananen

Oorsprong / herkomst

De banaan werd al 4000 v. Chr. in Zuidoost-Azië geteelt. Vermoedelijk werd ze door de Arabieren (in het Arabisch betekent banan, vinger) naar Afrika gebracht en van daar uit verder verspreid naar de Canarische Eilanden en het Caraïbische gebied. Na de citrusvruchten zijn de bananen over de gehele wereld de op een na belangrijkste fruitsoort. . Duitsland is wereldomvattend de op een na grootste importeur, na de VS. De vrucht is na de appel het meest geliefde fruit bij de burger.

Beschrijving:

De bananenplant groeit 2 tot 9 (15) m hoog als een grootbladerige stam en wordt "het grootste kruidgewas op aarde" genoemd. De plant bloeit maar één keer en dit na 9 à 12 maanden, waardoor zich zonder bestuiving vingervormige vruchten ontwikkelen, de zogenaamde "handen". Het proces van bloei tot oogstrijpe vrucht duurt 3 maanden. De kromming van de banaan ontstaat doordat elke vrucht aanvankelijk naar beneden groeit en daarna, door de hormonen veroorzaakt, binnen enkele dagen naar buiten en naar boven draait. Het bovenste gedeelte van de plant sterft af na de oogst. Botanisch gesproken, handelt het zich om drie- tot vijfkantige onderopstandige bessen, die 6 tot 30 (50) cm lang en 2 tot 5 cm dik kunnen worden. Hun 1 tot 8 mm dikke schil kan naargelang soort en rijpheid verschillende kleuren aangeven: Groen, geel, bruinrood, oranjerood, roze tot zilverwit. Ook de gevlekte en gestreepte vormen komen voor. Het vruchtvlees, dat kleine zwarte puntjes bevat, is crèmewit tot geel- of zalmkleurig, soms vast en melig. Het wordt door rijping een beetje zoet en zacht. Bananen bevatten 20% koolhydraten, mineralen zoals kalium, fosfor, ijzer, magnesium en spoorelementen, provitamine A, vitamine E, B1, B2, B6, niacine, pantoteen en foliumzuur evenals vitamine C (12 mg %).
De vruchten zijn snelle energieverleners dankzij de drie soorten suikergehalten die ze bevatten (Saccharose, Glucose, Fructose). De vezels zijn verantwoordelijk voor de regulerende fagocytose. Ze bevatten 7,7 mg % serotonine en zorgen door middel van hun suikergehalte ervoor dat de serotonine (signaal versturend element in de hersenen met betrekking tot het welzijn) zich verder in de hersenen ontwikkelt. Ze zijn licht verteerbaar, in het bijzonder bij kleine kinderen, en brengen maag- en darmstoornissen tot rust. Ze zijn geschikt als rauwkost en dieetspijzen. Een hoog verbruik in snel rijpende bananen beschermt je tegen darmkanker.
De appelbananen zijn korte, plompe vruchten die zich door hun aangename zoetzure smaak onderscheiden en doen denken aan de smaak van appels
De rode bananen vallen op door hun roodbruine schil. Het crème- zalmkleurige vruchtvlees is iets minder melig en aromatischer dan het vruchtvlees van de ordinaire bananen.
De bakbananen zijn bij ons iets minder bekend. Niettemin zijn ze van enorm belang in de landen van herkomst waar ze kookbananen, meel-, groente- of zelfs paardebanaan wordt genoemd. Ze bevat nauwelijks suiker, maar bijzonder veel zetmeel. Kookbananen zijn niet als rauwkost geschikt; ze worden zoals de naam het aantoont, gekookt, gebakken of geroosterd, of soms ook gedroogd en als bananenchips verwerkt. In bepaalde streken van Oost-Afrika worden ze zelfs gebruikt voor het brouwen van bier. De vruchten zijn wezenlijk dikker en langer dan de fruitbananen, hun schil is groen tot geel en het vruchtvlees geelwit, ze hebben een milde en licht zure smaak. Bananen worden - ook in het land van oorsprong voor eigen verbruik - steeds groenrijp geoogst. De omvorming van zetmeel tot suiker gebeurt pas na verwijdering van de stam. De vruchten moeten voorzichtig worden behandeld. Druk en beschadigingen leiden tot een vroegtijdige rijping en moeten daarom worden vermeden. Lage temperaturen beneden 12,3°C hebben schade door koude tot gevolg (een grauwe verkleuring van de schil). Hogere temperaturen kunnen het rijpingsproces versnellen of vervormen. Eens het rijpingsproces ingeleid, is het onomkeerbaar. De bananenhandel heeft een kleurtabel ontwikkelt met 7 rijpheiddrempels. 1 = groen, hard, verhouding zetmeel/suiker 20 : 1, tot 7 = volledig rijp met bruine punten, verhouding zetmeel/suiker 1 : 20. De ideale drempel voor levering is 4 tot 5. De consument verkiest drempel 5 tot 6. De vrucht kan bij kamertemperatuur narijpen, eventueel in een zak met ander fruit. De verkoop gebeurt volgens gewicht.
Appelbananen komen uit Kenia, Indië en Brazilië.
Rode bananen hebben Zuidoost-Azië, Oost-Afrika, de Caraïbische Zee, de Ivoorkust, Indonesië en Thailand als land van oorsprong. Bananen worden rauw verbruikt of in salades, ijs, melkdranken, puree of als bijlage bij gekruide vleesgerechten en als bestanddeel bij currygerechten gebruikt. Er kunnen zeer aromatische, gedroogde chips uit bereid worden.
Bakbananen/ groentebananen komen uit Zuid-Amerika en Afrika. Voor het verbruiken van bananen wordt de schil verwijderd en het vruchtvlees in de lengte gehalveerd of in schijfjes gesneden. Groentebananen kunnen worden gebakken, gekookt of gegrild en als toespijs bij vlees en vis worden opgediend. De vruchten kunnen een week bij kamertemperatuur worden bewaard, maar zijn niet voor een verbruik als rauwkost geschikt.